QuartierBrabantbeweegt’s Weblog

‘Niemand wordt gewoon aan nachtlawaai. Ook mensen die al jaren naast een luchthaven wonen en zogenaamd geen hinder meer ondervinden van het lawaai dat de vliegtuigen ’snachts maken, hebben er nog elke nacht last van. Ze zijn er zich alleen niet meer van bewust.’ Alain Muzet, wetenschappelijk directeur van het Franse onderzoekscentrum Forenap, heeft er meer dan dertig jaar onderzoek naar het effect van lawaai op onze slaappatronen opzitten. De conclusies die hij trekt, zijn onthutsend.

‘Nachtlawaai heeft verschillende effecten’, zegt Muzet. ‘Om te beginnen vertraagt lawaai het inslapen. Mensen die langs een spoorweg of een luchthaven wonen, worden bovendien vaker wakker ’snachts. Ook al slapen ze daarna weer makkelijk in, ze verliezen belangrijke uren slaap.’

‘Lawaai verstoort de slaapstructuur. Mensen die dagelijks met nachtlawaai worden geconfronteerd, geraken dus chronisch vermoeid. Dat heeft effecten op de manier waarop ze overdag presteren. Ze kunnen zich moeilijker concentreren, hun humeur is slechter. Kortom hun levenskwaliteit daalt.’

Maar de gevaren die nachtlawaai met zich meebrengt, gaan verder dan dat. ‘Lawaai roept een reactie op, ook als je slaapt. Het zet stresshormonen in werking die een impact hebben op ons cardiovasculair systeem. Zonder dat je het merkt, versnelt ook je hartslag. Het is een onbewuste reflex. Mensen die chronisch blootgesteld worden aan lawaai, hebben een hoger risico op cardiovasculaire aandoeningen. Lawaai verhoogt dus de kans op bijvoorbeeld een hartinfarct.’

Muzets onderzoek heeft bovendien uitgewezen dat niemand gewoon wordt aan dat nachtelijke lawaai. ‘Ook al word je niet meer bewust wakker, al die onbewuste effecten blijven onverminderd aanwezig. Iemand die al twintig jaar naast een treinspoor leeft, ondervindt nog dezelfde negatieve effecten als iemand die er pas een dag naast woont. Niemand kan nachtlawaai gewoon worden.’

In die zin is nachtlawaai gevaarlijker dan lawaai waar we overdag mee worden geconfronteerd. ‘Overdag schrik je niet meer op van een vrachtwagen die passeert. Als ik een keer op de tafel klop en jij zit met je rug naar me toe, dan zal je schrikken en je omdraaien om te kijken wat het was. Als ik een tweede keer klop, schrik je al niet meer. Als ik blijf kloppen, zul je het zelfs niet meer horen. Het verschil met ’snachts ligt erin dat je de situatie geassimileerd hebt en van het lawaai weet dat er geen gevaar in zit. Dat denkproces kun je niet doormaken tijdens je slaap.’

Maar hoe pak je dat probleem dan best aan? ‘Je kunt beginnen bij jezelf. Wees je bewust van het lawaai dat je zelf maakt en probeer het zelf tot een minimum te verlagen. Bovendien kun je je beschermen door je huis zo geluidsdicht mogelijk te maken.’

‘Ten slotte moeten we eigenlijk allemaal op straat komen om beleidsmakers te vragen iets te doen aan dat probleem. Als we het niet aankaarten, zal men niet handelen.’

‘Het is bovendien een probleem van ongelijkheid geworden. In de lawaaierigste delen van de stad wonen vaak minderbedeelde mensen. Zij lijden dus het meest onder het lawaai dat de stad ’snachts genereert. Maar dat is nu ook net de bevolkingsgroep die minder druk zal zetten op de overheid. Omdat ze niet weten hoe dat moet en omdat ze andere problemen hebben.’

Sandra Pirrera van de Vrije Universiteit Brussel onderzoekt het fenomeen in onze hoofdstad. ‘We werken met mensen die in lawaaierige buurten wonen en onderzoeken de impact van lawaai op hun slaappatronen’, zegt Pirrera. ‘We moeten de resultaten nog omzetten in conclusies, dus veel kan ik er nog niet over zeggen. Maar we werken samen met Leefmilieu Brussel. Zij verzamelen klachten rond het leefmilieu in het gewest en nachtlawaai is daar de meest gehoorde klacht’, zegt Pirrera.

‘En dan is er nog geen onderzoek gedaan naar het effect van nachtlawaai op ons gehoorsysteem’, zeg Muzet. ‘Ook op dat gebied gebeuren drama’s.’” Uit: De Standaard 16/10/09